Oud nieuws
Gisteren een paar kraakpanden ontruimd. Geen heftige protesten meer, de krakers waren al vertrokken. De ontruimingsploeg gaat aan de slag om alles uit de woning te halen. Bij het verwijderen van de vloerbedekking komt een oude krant tevoorschijn. De Nieuwe Leidsche Courant van vrijdag, 28 december 1956. Ik sta toch maar een beetje toezicht te houden op een goede gang van zaken en blader de krant wat door. Altijd al leuk om te doen. In dit geval zeker. Berichten over de roerige situatie in Indonesie en de opstand in Hongarije. Over drie roofovervallen in Zeeland. En op pagina 7 een weekstaat van de Nederlandsche Bank: Banken hielden met moeite vereiste gemiddelde aan.
Paspoort teruggeven
"Hoe krijg ik nou dat paspoort terug bij mijn neef?" Een relatie van ons belde dat zijn neef met wie hij inmiddels in onmin leefde zijn paspoort had laten liggen bij hem, samen met nog wat andere papieren. Hij had al geprobeerd er een pakketje van te maken en aangetekend toe te sturen, met bericht van ontvangst. Dat was helaas niet gelukt. Die neef had kennelijk gezien van wie het pakje afkomstig was en had het geweigerd. Kreeg onze relatie dat paspoort en zo weer terug.
En hij wilde het ook niet gewoon per post toesturen, want dan kon hij het verwijt krijgen dat hij de spullen had zoekgemaakt. Zoals gezegd, ze leefden in onmin met elkaar. Gelukkig hadden wij de oplossing voor hem. Het was niet in ons rayon, anders hadden we het zelf wel gedaan, maar een collega-gerechtsdeurwaarder ter plaatse gevraagd de documenten bij exploot laten betekenen. Die neef bleek niet thuis toen onze collega langsging, maar van het feit dat hij de stukken in een envelop in de bus heeft gedaan heeft hij in zijn exploot melding gemaakt en is het bewijs dat de spullen daar zijn afgeleverd. Zo zie je maar, gerechtsdeurwaarders kunnen meer dan alleen beslag leggen en ontruimen.
Roze kaketoes
Het blijft leuk om mensen mee te nemen op route. Dat doe ik alleen voor educatieve doeleinden, zoals advocaat-stagiaires, maar natuurlijk ook voor eigen personeel. Ze zijn vaak zo verbaasd over wat er gebeurt en hoe mensen reageren.
Ik was onderweg met Michael, die de opleiding deed om kandidaat-gerechtsdeurwaarder te worden. Hij is inmiddels geslaagd en mag zelf de weg op, maar hij was toen nog betrekkelijk onvoorbereid op wat hem te wachten stond. We kwamen bij het adres in Katwijk. Daar zijn veel huizen met een zomerhuis achter de woning.
Vroeger werden die zomerhuizen heel vaak voor badgasten gebruikt. Of erger, in de zomer ging het hele gezin in het zomerhuis wonen en betrokken de badgasten, vaak Duitsers, de woning. Ook dit huis heeft een zomerhuis, maar daarin woont al jaren een gezin.
De man heb ik jaren geleden als eens ontruimd vanwege huurachterstand. Hij heeft nadien een veel jongere vrouw ontmoet en is met haar in dat zomerhuis getrokken. Samen hebben ze twee kinderen gekregen. Het is een piepklein huisje, maar ze wonen er echt al jaren. Je kan er op z’n Hollands gezegd je kont niet keren. Maar het deert hen niks.
Ik bel aan en de vrouw doet open en herkent me onmiddellijk. “Leuk je weer eens te zien en hoe gaat het me je?”, vraagt ze. Na de plichtplegingen over en weer laat ik weten dat ik voor haar dochter kom.Een vordering van de Informatie Beheer Groep, thans Dienst Uitvoering Onderwijs. Ze kan haar lachen nauwelijks onderdrukken en roept haar dochter. Ook terwijl haar dochter enigszins verbouwereerd met mij staat te praten staat haar moeder nog steeds een beetje te giechelen op de achtergrond. “Ja, ik ken hem van vroeger,” zegt ze tegen haar dochter. Wat er nou precies zo leuk aan was ontging mij ook, maar ze had kennelijk geen slechte ervaringen met me. De verbazing op het gezicht van Michael neemt toe. Zeker nadat ik de vrouw vraag of haar man ook thuis is. Zijn hobby is namelijk het houden van kaketoes. Er is een klein binnenplaatsje bij het huisje met daarop allemaal hokken. De man was thuis en ik vroeg hem of hij nog mooie kaketoes heeft. “Ze zijn wel aan het broeden, dus we moeten wel een beetje voorzichtig zijn,” zegt hij.
We betreden de binnenplaats en gelijk laten de kaketoes luidkeels weten het niet eens te zijn met de vreemdelingen die bij hun hokken komen staan. De man grijpt een van de kaketoes die nu nog luider schreeuwend haar eieren noodgedwongen moet verlaten. Een prachtige roze kaketoe is het. Maar wat een herrie. Maar wat ook een mooi tafereeltje wat je als gerechtsdeurwaarder allemaal kan meemaken door de jarenlange ervaring die je met mensen hebt.
Oude man met vriendin
Een bezoekje aan de Komkommerstraat 24. Een al wat oudere man deed de deur open en ik vroeg of de dame, aan wie ik een dwangbevel moest betekenen, thuis was. “Kom even verder”, zei de man. Ik volgde hem het gangetje door naar de huiskamer. Een kleine kamer, vol met stoelen, een grote bank, eettafel met stoelen en een grote wandkast. Op de bank zat een vriend van de man. Ik legde uit wat ik kwam doen en vroeg nogmaals of de dame in kwestie hier woonde. “Nee, niet meer”, zei de man, “ik heb haar gevraagd ergens anders te gaan wonen.”
Ze hadden iets wat op een affectieve relatie leek, de man moet zelfs echt gek op haar zijn geweest. “Ik heb geprobeerd om haar te helpen met het afbetalen van haar schulden. Met mijn 68-jarige lijf ging ik ’s morgens om drie uur uit mijn bed om voor haar schulden een krantenwijk te lopen. En als er dan weer een nieuwe aanmaning binnen kwam, dan werd die verscheurd onder de mededeling: dat komt binnenkort wel.” De vriend die op de bank zat deed hierop nog een duit in het zakje: “Ik heb al heel lang gezegd dat hij gek was om dat te doen voor dat wijf. Dat is toch dweilen met de kraan open?”
De man had er duidelijk genoeg van. Hij had er alles aan gedaan. Samen hadden ze een maandelijks aflossingsschema opgesteld, van alle schulden die bij gerechtsdeurwaarders en incassobureaus moesten worden afgelost. Er moest maandelijks € 900,-- afbetaald worden! En dan zijn nachtelijke zwerftochten door de stad om kranten te bezorgen, terwijl er aan de achterzijde weer allemaal nieuwe schulden bij kwamen. Hij had er genoeg van en had haar dus het huis uit gezet. Volgens hem woont ze inmiddels in Rotterdam.
Beslag op baby
Het is niet altijd even duidelijk op welke bel je nu moet drukken om degene die je wilt spraken aan de deur te krijgen. Naambordjes worden steeds schaarser en ik moet steeds vaker een beroep doen op mijn leesbril.
Na een druk op een bel verscheen een jonge moeder met een kind van slechts enkele weken aan de deur. Ik stelde me voor en vroeg naar de persoon aan wie ik een stuk moest uitreiken.
“Nee, dan moet je die andere bel hebben. Hij woont hiernaast. Maar dat is toch ook wat! De deurwaarder aan de deur!”. “Ja”, zei ik, “ik kom beslag leggen op je kind.” “Nou, soms denk ik wel eens, je mag ‘m zo meenemen, maar ik denk dat je ‘m weer heel snel terugbrengt.”
Ik leefde erg met haar mee en dacht terug aan de tijd dat ik zelf net vader was.
Angsttherapeut
Als je als gerechtsdeurwaarder denkt dat je alles wel zo’n beetje hebt gehad, dan word je door de praktijk toch weer ingehaald.
De opdracht luidde een dagvaarding te betekenen aan iemand, die volgens het bordje naast de voordeur angsttherapeut bleek te zijn. Nadat ik had aangebeld wierp ik een blik in de woonkamer en zag daar nog net een hand met een sigaret erin. In eerste instantie werd er niet op de deurbel gereageerd, dus nog maar een keertje proberen. Nog geen reactie. En ik wist zeker dat ik iemand had gezien! Dan maar even kloppen op het raam. En jawel, na enige tijd ging de deur open.“Goede middag”, zei ik, zo opgewekt mogelijk, stelde mee voor en vroeg: “Bent u meneer zusenmezo?” “Hoezo?”, was de wedervraag. “Wat wilt u van me?”
Het was een beetje een morsige man met aan enkele vingen van zijn ene hand zo’n gele nicotine plek. Ik legde hem geduldig uit wat ik kwam doen en vroeg: “Waar bent u bang voor?” En dagvaarding is uiteindelijk toch niks anders dan de visie van een partij, waarop je in de procedure kunt reageren en die standpunten kunt weerleggen. Daarop herpakte hij zich en kon ik hem de dagvaarding overhandigen.
Alternatieve therapeuten staan soms ter discussie en je hoort van die verhalen dat mensen die in handen van zulke therapeuten vallen alleen maar van de regen in de drup terecht komen. Deze meneer was duidelijk nog niet helemaal klaar met zichzelf, maar noemde zich wel angsttherapeut. Om bang van te worden.
Heimwee
Ontruimingen horen ook tot de ambtelijke taken van de gerechtsdeurwaarder. Niet altijd de leukste klus, maar soms is er geen andere keus. Dit stukje gaat over de ontruiming van een man, die na de echtscheiding en boedelverdeling in de echtelijke woning was achtergebleven en daar niet uit wilde.
Op de dag van de ontruiming leek de man – wederom – niet thuis, maar terwijl ik (BB) stond te wachten op de slotenmaker, die de deur moest openmaken, zag ik samen met de hulpofficier van justitie iemand uit de achterdeur vertrekken. Snel liepen we achterom en troffen daar de man, die van plan was naar zijn werk te gaan.
Het bleek een nogal zonderlinge man. Hij reageerde niet echt op de mededeling dat de gerechtelijke ontruiming van zijn woning aanstaande was. Gelaten liet hij het over zich heen komen, gaf de sleutels af en ging alsnog naar zijn werk.
Al vrij snel daarna verscheen een buurman ten tonele, die duidelijk partij had gekozen voor zijn buurman. Dit wilde hij kracht bijzetten door middel van zijn vervaarlijke hond.
De ontruiming verliep verder rustig. De man met de hond legde het geheel vast per video en de ex-echtgenote en de kinderen van de man kwamen in de woning om daarvan afscheid te nemen. Dat de man dat niet van plan was wisten we toen nog niet.
De bewoner van de woning ging veel om met de man met de hond. Van de kinderen begreep ik dat de mannen avonden aaneen bij elkaar zaten. Dat had tot verbroedering geleid, die voortduurde nadat de man was ontruimd.
Maanden later hoorden we dat de man kennelijk was overmand door een gevoel van heimwee. Op de normale manier kon hij de woning natuurlijk niet in, zodat hij zich door het kruipluik van de belendende woning had laten zakken en een gang had gegraven onder de fundering door en weer boven was gekomen door het kruipluik in zijn voormalige woning.
Het is te hopen dat de douche het nog deed!
Oppas
De gerechtsdeurwaarder als oppas. Ook dat kan!
Soms kom je als gerechtsdeurwaarder veelvuldig en soms jarenlang bij mensen. Je bouwt daarmee ook een echte vertrouwensrelatie. Kennelijk was dat hier ook gebeurd.
Ik (BB) belde aan en een vrouw deed de deur open en riep nadat ze mij zag: "Ah, meneer Buik, wat leuk dat ik u weer zie. Weet u nog dat u op mijn dochter gepast hebt?" Ik kon het me niet direct herinneren, maar nadat zij vertelde over waar ze toen woonde begon het me te dagen.
Ze was alleen thuis geweest met een klein kind en had haar andere kind uit school moeten halen. Of ik even in huis wilde blijven tot ze terug was. Voordat ik het wist was ze ook weg en ik had ook eigenlijk geen keus.
De vrouw vertelde me in geuren en kleuren wat er van haar kinderen was geworden, alsof ik daar een bijdrage aan had geleverd. En de zaak waarvoor ik kwam, die zou direct betaald worden, wat ook is gebeurd.
De gerechtsdeurwaarder, van vele markten thuis.
Nee, we doen niet aan bloemen
De reden dat mensen met ons - gerechtsdeurwaarders - in aanraking komen zijn nogal divers, maar het heeft in beginsel meestal met te weinig geld te maken. Daar zijn schrijnende gevallen bij, maar ik had me tot voor kort nooit gerealiseerd dat teveel geld ook tot problemen kan leiden, zodanig dat iemand financieel totaal aan de grond is komen te zitten.
Het begon allemaal met een dagvaarding die door Jurjen van Dijk werd uitgereikt aan mw. Van de Veluwe, die bestemd was voor haar man. Op de vraag waarover het ging antwoordde Jurjen van Dijk: "Het gaat over een viool". "Wat gek", antwoordde de vrouw, "we doen helemaal niet in bloemen". Daarop lichtte Van Dijk de vrouw in over het feit dat het niet over een plant ging, maar over een muziekinstrument en wel een hele dure: een Stradivarius.
Bij het verdere verloop van de zaak werd duidelijk dat de heer Van de Veluwe een software-programma had verkocht aan Microsoft, wat hem heel veel geld had opgeleverd. Zo veel, dat de heer Van de Veluwe daarvan onder andere een Stradivarius had gekocht op een veiling in Amerika en die ter beschikking wilde stellen aan een aankomend talent. Probleem was alleen dat het geld voor die viool maar niet betaald werd en dus de viool ook niet ter beschikking werd gesteld.
Het leidde er allemaal toe dat er beslag werd gelegd op de huisraad van de familie Van de Veluwe en mondjesmaat kwam er onder behoorlijke druk van een dreigende executoriale verkoop regelmatig wat geld. Mevrouw Van de Veluwe had het inmiddels behoorlijk gehad met de handel en wandel van haar echtgenoot, zodat iedere keer als de verkoop van de inboedel weer werd aangezegd de heer Van de Veluwe het exploot op kantoor kwam halen, zodat zijn echtgenote niet geconfronteerd werd met wat mogelijk toch eens ging gebeuren.
Het ging allemaal opeens heel hard. Wat er allemaal gebeurd is weet ik niet, ondanks de toezegging van de heer Van de Veluwe dat hij het me allemaal toch nog eens uit zou leggen. Wel kreeg ik van diverse kanten bevestigd dat er toch wel heel veel geld was ontvangen door de heer Van de Veluwe, maar dat het op raadselachtige wijze heel snel verdwenen was met transacties waar met geld gesmeten werd. Waarschijnlijk hebben bij het verdwijnen van het geld ook "adviseurs" een rol gespeeld. Uiteindelijk moest de familie Van de Veluwe hun riante huis verkopen aan familie en verhuisde naar een gemeubileerd appartement, was de woonboot aan de plassen ook verkocht en zijn de echtelieden gescheiden en thans zonder bekende woon- of verblijfplaats.
Een boek schrijven
Als gerechtsdeurwaarder krijg je vaak te horen dat je wel een boek zult kunnen schrijven over je werk. Dat valt in de praktijk eigenlijk wel mee. Net zoals dat bij andere beroepen het geval is, is er sprake van routine of beroepsdeformatie, waardoor je geen oog meer hebt voor gebeurtenissen, die anderen als zeer opmerkelijk ervaren. Toch zijn er zaken die op zich het schrijven van een boek al rechtvaardigen.
Wat te denken van één zaak waarin executoriaal beslag op aandelen in een besloten vennootschap is gelegd, waarvan de verkoop alleen al meer dan een jaar in beslag neemt vanwege alle verwikkelingen die ermee gemoeid zijn.
Waar beslag is gelegd op een horloge met een aanschafwaarde van ? 70.000,--, waarvan de volgende dag het eigendom wordt geclaimd door een derde door middel van een onderhandse verklaring, waarvan uiteindelijk na TNO-onderzoek komt vast te staan dat die verklaring vals is.
Waar beslag op een appartement is gelegd en dat bij de openbare verkoop wordt toegewezen aan een stroman van de beslagdebiteur, die geen geld heeft, zodat de gehele veiling opnieuw moet worden gestart. Let wel, dit alles in een en dezelfde zaak! Misschien komt het boek er toch nog wel eens.
Illegaal kopiëeren
Gerechtsdeurwaarders hebben ook een belangrijke rol in het opsporen van illegaal gekopieerde software en muziek. Op de radio zijn tegenwoordig wel spotjes te horen van Business Software Alliance, die waarschuwen voor het risico van illegale software.
Soms zijn dit zeer omvangrijke acties, vooral wanneer alle computers in bedrijven moeten worden doorzocht. Dat doen gerechtsdeurwaarders uiteraard niet alleen, maar worden daarbij geassisteerd door computerdeskundigen.
Soms gaat dit bijzonder moeizaam, bijvoorbeeld in het geval de computers van een ontwerpstudio gecontroleerd moesten worden, maar de toegang eigenlijk niet verleend kon worden - vond het bedrijf - omdat her en der in het bedrijf manshoge ontwerpen van telefoons, verkeersborden e.d. stonden.
Men vond het gevaar te groot, dat de concurrentie lucht kreeg van de ontwerpen waar zij mee bezig waren. Het behoeft geen betoog dat op grond van dit gegeven de toegang niet geweigerd kon worden. En gerechtsdeurwaarders hebben geheimhoudingsplicht!
Bij het illegaal kopiëeren van muziek lopen de acties soms erg uiteen. De ene keer tref je op zolder een tiener aan die door middel van het kopiëeren van honderden CD's zijn zakgeld aanvult. Een andere keer kom je op een zolderkamertje, waar niets aan de hand blijkt te zijn.
Althans op het moment dat je als gerechtsdeurwaarder binnenvalt, blijkt niets meer te wijzen op illegale activiteiten.
Klachten
Niet iedere schuldenaar legt zich neer bij de autoriteit van een gerechtsdeurwaarder. En als iemand meent het niet eens te zijn met de handelswijze van een gerechtsdeurwaarder kan hij daarover klagen bij de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders bij de Rechtbank te Amsterdam. Dat overkwam ons ook. Wij hadden de roerende zaken verkocht van een debiteur - iets wat we alleen in zeer uitzonderlijke gevallen doen - en hij meende dat dat ten onrechte was gebeurd.
En hij kon het weten, meende hij, want hij was immers jurist en dat liet hij telkens weten wanneer hij brieven schreef, want hij sloot telkens zijn rechtenbul bij. De klachtenprocedure is een echte procedure in die zin, dat een onafhankelijke rechter zich samen met enkele gerechtsdeurwaarders buigt over de zaak, waarin naast een schriftelijke behandeling ook een mondelinge behandeling plaatsvindt.
De klager kreeg ongelijk. Als je niet betaalt en bij vonnis wordt veroordeeld en je betaalt dan nog niet, dan loop je het risico van beslagmaatregelen en dat kun je de gerechtsdeurwaarder niet kwalijk nemen. De klager legde zich er echter niet bij neer en heeft ons nu civielrechtelijk aangesproken de schade te vergoeden van de roerende zaken die openbaar zijn verkocht.
Niet iedere jurist kent het beslag en executierecht, maar deze jurist was zelfs niet in staat de procedure te voeren. Helaas kost het hem nu nog meer geld, nu hij in de kosten van de procedure is veroordeeld. Als het incasseren van die kosten ook weer beslagmaatregelen nodig maakt begint het hele proces van klagen en procederen weer opnieuw? We wachten af.
Zomaar een incasso
Het leek een gewone incasso van een hotelrekening. Zoals in vrijwel alle zaken hadden we eerst een aanmaning verstuurd aan de debiteur. Daarop belde zijn vrouw met de vraag waarover het ging. "Het gaat om een hotelrekening, mevrouw", zei de dossierbehandelaar.
"Een hotel aan de Kagerdreef." "Wat raar", zei de vrouw, "dat hotel staat hier om de hoek. Wat moet mijn man daar dan gedaan hebben?" Dat wisten wij natuurlijk ook niet, maar je mag aannemen dat manlief toch wel het een en ander uit te leggen had.
Boete
Wij werken voor het Centraal Justiteel Incassobureau. Wij behandelen de dwangbevelen die uitgevaardigd worden als de boetes niet snel genoeg betaald worden. De omschrijving van de strafbare feiten is soms wel wat cryptisch.
Wat te denken van "met kennelijke ontuchtige bedoelingen op of aan de weg lopen, ophouden, postvatten." De vriend van de debitrice tegen wie dit dwangbevel was uitgevaardigd wilde toch wel weten wat zijn vriendin gedaan had. Hoe leg je zoiets uit?
Bollen
Bij het leggen van beslagen stuit je soms op de meest rare situaties. Je moet je er altijd maar weer uit zien te redden. Wat te denken van een beslag op weefselkweek van dahliabollen. Een hele koelcel vol en nauwelijks ruimte om heen en weer te lopen. De meest voor de hand liggende oplossing was natuurlijk de pallets met kisten uit de koelcel te rijden, zodat je wat makkelijk kon tellen. Dat ging helaas niet, want de temperatuur van de bollen moest constant blijven, anders zouden de mini-bolletjes het niet overleven.
Uiteindelijk hebben we een videopresentatie laten maken van de koelcel. Op die manier werd toch vastgelegd wat er op het moment van het beslag in de koelruimte aanwezig was, zonder dat dit ten koste ging van de kwaliteit van het plantmateriaal.
Spijt
Beslagen gaan natuurlijk wel eens gepaard met wat emotie. Ook bij de kweker die statice planten moest leveren aan een klant, maar dat niet kon. Hij had wel planten, maar die waren in principe voor anderen bestemd.
Er moest vervolgens conservatoir beslaggelegd worden op de planten, die de desbetreffende klant waren beloofd. In het begin ging het gesprek nog betrekkelijk gemoedelijk, maar het werd al snel wat grimmiger en toen hem uiteindelijk te verstaan werd gegeven nu maar eens te laten zien waar de planten stonden sprongen bij de kweker de stoppen door, zoals hij dat later in een excuusbrief liet weten.
Hij ontstak plotseling in woede en dreigde te gaan slaan. Hij had het voor onmogelijk gehouden dat zoiets als een beslaglegging mogelijk was. De situatie dat geen planten geleverd konden worden kwam wel eens vaker voor en meestal werd dat in der minne opgelost.
Beslag is gelegd met politie erbij. Achteraf stuurde de kweker een ontroerende excuusbrief. Hij wist ook wel dat je je nooit moet afreageren op de boodschapper van het slechte nieuws, maar daar had hij op dat moment niet aan gedacht.